Scepsis omtrent de Bijlmer vliegramp in 1992 heeft jarenlang veel aandacht gegenereerd. De aandacht werd gevoed door scepsis over beweringen van vliegrampgetuigen, onderzoekers, overheidsdiensten, politici, nieuwsmedia en boekschrijvers. De scepsis, ook onderling, genereerde veel mediale aandacht. De vele aandacht heeft uiteindelijk gezorgd voor een parlementaire enquete, een groot medisch onderzoek, keerpunten in de luchtvaartwereld en voor een andere kijk op de voordien vrij onbekende Bijlmermeer.

Videoframe uit documentaire Seconds from Disaster - NGC.

Scepsis loopt als een rode draad door de nasleep van de crash op 4 oktober 1992. Over de scheefstand van een motor van de landende El Al Boeing. Over de vliegroute en toedracht. Over wat men heeft moeten zien vanuit de verkeerstoren. Over de lading en het verarmde uranium. Over de verdwenen de cockpit voice recorder en mannen in witte pakken. Over alles was twijfel en ongeloof. De overheid werd niet meer zo vertrouwd. Ondertussen leek politiek Den Haag, op uitzonderingen na, geen haast te hebben. Scepsis over de nieuwsmedia was er nauwelijks en journalisten werden gezien als volksvertegenwoordigers. Voor persoonlijke verhalen en visies komt op deze site veel ruimte. Wat waren de motivaties van onderzoekers? Wat herinneren de helden en helpers zich van het eerste uur? Wat hebben hulpverleners en actievoerders ervaren? En wat is er te zeggen over de spookverhalen?

Scepsis omtrent de officiële conclusies spoorden enkele burgers aan tot eigen onderzoeken. Om die eigen, soms zeer uitgebreide onderzoeken en de bijzondere persoonlijke verhalen, foto's en video's niet verloren te laten gaan is Scepsys.nl opgezet. Met een "y" omdat die domeinnaam nog vrij was. Ook wel toepasselijk die "sys" aan het eind, want er was voortdurend scepsis over de kwaliteit van de "systemen" (en de verstrengelingen ervan) in de luchtvaart, overheid, medische wereld, nationale en internationale politiek, nieuwsmedia.

Bergingswerk op de rampplek in oktober 1992.

De rampplek in 2006. Het monument ligt verscholen in de bomengroep.

Scepsys.nl bestaat sinds 30 september 2011. De site moet nog gevuld worden met tekst en beeld en behoeft nog nadere vormgeving. Medewerking is toegezegd door onderzoekers, journalisten, Stadsdeel Zuidoost, Werkgroep Vliegverkeer Bijlmermeer en Stichting Het Groeiend Monument. Er komen pagina's met verhalen en visies van allerlei betrokkenen. Met stevige steun, al dan niet aan een te vormen "Stichting Scepsys", kan er bij de herdenking in oktober 2012 een uniek digitaal document zijn met honderden pagina's en met vele rapporten, foto's en video's. Deels een archief, deels een portal met heel veel links, wellicht met een forum. Een document (met samenvattingen in het Engels) over een episode die zo belangrijk was voor het begrip voor die kleurrijke, rebelse en relaxte woonwijk Bijlmermeer in Amsterdam Zuidoost. Een website ter inspiratie van burgers met een eigen dosis scepsis.

Scepsis is overbodig voor ieder die denkt aan de realisatie van de Scepsys.nl te kunnen bijdragen. Een mailtje of telefoontje volstaat.

Henk J. van de Belt

bewoner van Kikkenstein, het flatgebouw naast de vliegramplocatie - deelnemer aan overleggen en mederealisator van hulpacties, onderzoeken en publiciteit - initiatiefnemer van Scepsys.nl